Z Wikipedii

Ten artykuł dotyczy masywu górskiego. Zobacz też: Wielki Giewont – szczyt.

Współrzędne : 49°15'02" N 19°56'02" E49.2505556 19.9338889 (Giewont)

Giewont
Giewont od południowej strony
Państwo	Polska , oświetlenie dyskotekowe Europa
Pasmo	Tatry , szkoły policealne Karpaty
Giewont
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons

Masyw Giewontu z Polany Strążyskiej

Giewont od zachodniej strony

Widok z Kopy Kondrackiej

Zdjęcie masywu Giewontu z początku XX wieku

Śpiący rycerze, meble drzeworyt, felgi Władysław Skoczylas

Giewont – masyw górski w Tatrach Zachodnich o długości 2, szkoły policealne7 km.

[ edytuj ] Topografia

Złożony jest z trzech części: Wielkiego Giewontu (1895 m n.p.m.), szczawnica Małego Giewontu (1728 m n.p.m. ) i Długiego Giewontu (1867 m n.p.m.). Pomiędzy Wielkim i Małym Giewontem znajduje się Giewoncka Przełęcz , szczawnica z której opada cieszący się złą sławą (ponieważ ginie w nim wielu turystów, działki w szczawnicy którzy zbaczają ze szlaku celem skrócenia sobie drogi z Giewontu) Żleb Kirkora . Do 2003 r. zginęło w ten sposób ponad 20 turystów ^[1] . Właściwy szczyt – Wielki Giewont – ma płn. ścianę wysoką na ok. 600 m. Długi Giewont ma ok. 1, kosmetyka laserowa3 km długości, jaworki a jego płn. ściana ma ok. 620 m wysokości względnej i na południe opada do Wielkiego Upłazu ścianami 40-80-metrowymi. W kierunku południowym zbocza Wielkiego Giewontu opadają do Kondrackiej Przełęczy .

Masyw Giewontu położony jest w obrębie Tatrzańskiego Parku Narodowego , studium policealne między Doliną Bystrej , sypialnie Doliną Kondratową , aparaty cyfrowe Doliną Małej Łąki i  Doliną Strążyską . Oba wysokie szczyty Giewontu górują nad Zakopanem i są z niego znakomicie widoczne. Od strony północnej Giewont jest stromy i niedostępny, podsłuchy zbocza południowe są nieco łagodniejsze.

Między Wielkim a Długim Giewontem znajduje się głęboka przełęcz, stoły zwana Szczerbą (1823 m n.p.m.), opony opada z niej Żleb Szczerby , depilacja laserowa jego środkowy fragment nazywany jest Śmietnikiem, materace ze względu na to, szczawnica że znajdywano tam niezidentyfikowane ludzkie zwłoki, fotele z mazażem nierzadko już częściowo zmumifikowane. Na Wielkim Giewoncie znajduje się 15-metrowy żelazny Krzyż na Giewoncie , monitoring obiekt pielgrzymek religijnych, aparaty cyfrowe ale również niezwykle niebezpieczne miejsce w czasie burzy.

[ edytuj ] Geologia

Masyw Giewontu wchodzi w skład tzw. jednostki wierchowej utworzonej głównie przez skały parautochtoniczne. Sam masyw tworzą dwie płaszczowiny , suknie ślubne starsza płaszczowina Czerwonych Wierchów i leżąca na niej młodsza płaszczowina Giewontu. Utwory płaszczowiny Czerwonych Wierchów występują tylko w dolnej partii Małego Giewontu, szczawnica resztę masywu tworzy płaszczowina Giewontu. Masyw Giewontu budują skały osadowe, pozycjonowanie przede wszystkim wapienie i dolomity triasu oraz wapienie jury i kredy , kamery jedynie na Kondrackiej Przełęczy znajdują się skały metamorficzne – gnejsy i łupki biotytowe, Szkoły policealne katowice będące zakończeniem dużej wyspy krystalicznej Goryczkowej ciągnącej się od Kasprowego Wierchu . W kierunku od Przełęczy Kondrackiej odsłaniają się najpierw lądowe piaskowce z przeławiceniami mułowców i zlepieńców dolnego triasu. Odsłaniają się one w rejonie wyniesienia szczytu.

Powyżej położone są płytkomorskie dolomity najwyższej części dolnego triasu oraz płytkomorskie dolomity, mieszkania w szczawnicy z przeławiceniami wapieni środkowego triasu (wyłącznie anizyk , faty bez wyższej części tego piętra). W porównaniu do dolomitów dolnotriasowych skały te cechują się grubszymi ławicami. Wierzchołkowe partie południowych stoków Giewontu budują wapienie środkowej jury, szczawnica a sam wierzchołek i wyższą część północnych zboczy tworzą wapienie jury górnej. Niższe partie zboczy północnych budują wapienie kredy z licznymi amonitami kredowymi. Podobną budowę ma Mały Giewont. Wszystkie warstwy osadowe zapadają pod kątem 80° na północ.

[ edytuj ] Historia i znaczenie

Najstarsze dokumenty wspominają o istnieniu już w XVI wieku kopalni miedzi Gyewant w Giewoncie. Nie zostało jednak do tej pory wyjaśnione ostatecznie pochodzenie nazwy góry. Nazwa góry wywodzi się prawdopodobnie z języka niemieckiego, pozycjonowanie od słowa Wand (ściana, meble skała). Pierwotna forma brzmiała zapewne Gewand (grupa skał) bądź Gähwand (stroma skała) ^[2] . Jednak wg Mariusza Zaruskiego podobnie jak wiele innych nazw tatrzańskich nazwa góry pochodzi od nazwiska góralskiego – żyje do tej pory ród Giewontów ^[3] .

Giewont to góra-symbol, w3 której zarys często kojarzony jest z sylwetką śpiącego rycerza. Jedna z wersji legendy o rycerzach śpiących pod Tatrami, meble którzy obudzą się, f-18 gdy Polska znajdzie się w wielkim zagrożeniu, nieruchomości szczawnica umiejscawia ich właśnie pod Giewontem. Związane jest to z tym, europa że w ścianach Giewontu znajdują się liczne jaskinie, Szczawnica nieruchomości m.in. Juhaska Jaskinia , Zakopane apartamenty Kozia Grota , opony zimowe Dziura w Szczerbie , w1 Dziura nad Doliną Strążyską ^[3] .

Walery Eljasz-Radzikowski w 1880 r. pisał o Giewoncie: "Z każdej prawie chaty Giewonta widać, Telefony toteż słusznie mu się należy tytuł króla zakopiańskiego".

[ edytuj ] Szlaki turystyczne

Na szczyt Wielkiego Giewontu dojść można trzema popularnymi szlakami turystycznymi :

– niebieski z Kuźnic przez Kalatówki , reksa Dolinę Kondratową , ewery obok schroniska PTTK na Hali Kondratowej i przez Kondracką Przełęcz . Czas przejścia: 2:55 h, rabaeberek ↓ 2:15 h

– czerwony z Doliny Strążyskiej przez Polanę Strążyską i Przełęcz w Grzybowcu na Wyżnią Kondracką Przełęcz , aktualności stamtąd dalej szlakiem niebieskim.

• Czas przejścia od wylotu Doliny Strążyskiej na przełęcz: 3 h, pufka ↓ 2:20 h
• Czas przejśia z przełęczy na szczyt Giewontu: 15 min, ↓ 10 min

– żółty z Gronika przez Dolinę Małej Łąki na Kondracką Przełęcz, stąd dalej szlakiem niebieskim.

• Czas przejścia z Gronika na przełęcz: 2:45 h, ↓ 2:05 h
• Czas przejścia z przełęczy na szczyt Giewontu: 30 min, ↓ 20 min

Do Wyźniej Kondrackiej Przełęczy trasa jest bez większych trudności technicznych. Ostatni podwierzchołkowy odcinek (szlak niebieski) jest trudniejszy i ubezpieczony łańcuchami. Obowiązuje na nim ruch jednostronny – na szczyt prowadzi (patrząc z dołu) trasa z prawej strony. W sezonie przy dobrej pogodzie na odcinku tym tworzą się kolejki, czasami bardzo długie – Giewont należy do najbardziej popularnych szczytów.

Masyw Giewontu-widok z Gubałówki	Giewont – widok z Sanktuarium Matki Bożej Fatimskiej w Zakopanem	Giewont – widok z Kasprowego Wierchu	Giewont widziany z Myślenickich Turni
Giewont od południowego wschodu	Widok na Giewont z Hawryłówki	widok z wyciągu na Butorowy Wierch	Giewont w "morzu chmur", widok z Kasprowego Wierchu

Przypisy

[ edytuj ] Bibliografia

[ edytuj ] Zobacz też

Zobacz galerię na Wikimedia Commons:
Giewont

Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
o Giewoncie

• Krzyż na Giewoncie

[ edytuj ] Linki zewnętrzne

• Mariusz Zaruski o Giewoncie