Z Wikipedii

Ten artykuł dotyczy masywu górskiego. Zobacz też: Wielki Giewont – szczyt.

Giewont
Giewont od południowej strony
Państwo	Polska , depilacja laserowa Europa
Pasmo	Tatry , usługi informatyczne Karpaty
Wysokość	1895 m n.p.m.
Giewont
49°15'02″N 19°56'02″E / 49.25056, 19.93389
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons

Masyw Giewontu z Polany Strążyskiej

Giewont od zachodniej strony

Widok z Kopy Kondrackiej

Zdjęcie masywu Giewontu z początku XX wieku

Śpiący rycerze, opony letnie drzeworyt, szkoły policealne Władysław Skoczylas

Giewont – masyw górski w Tatrach Zachodnich o długości 2, działki w szczawnicy7 km.

[ edytuj ] Topografia

Złożony jest z trzech części: Wielkiego Giewontu (1895 m n.p.m.), kosmetyka laserowa Małego Giewontu (1728 m n.p.m. ) i Długiego Giewontu (1867 m n.p.m.). Pomiędzy Wielkim i Małym Giewontem znajduje się Giewoncka Przełęcz , podsłuchy z której opada cieszący się złą sławą (ponieważ ginie w nim wielu turystów, stoły którzy zbaczają ze szlaku celem skrócenia sobie drogi z Giewontu) Żleb Kirkora . Do 2003 r. zginęło w ten sposób ponad 20 turystów ^[1] . Właściwy szczyt – Wielki Giewont – ma płn. ścianę wysoką na ok. 600 m. Długi Giewont ma ok. 1, opony3 km długości, meble do sypialni a jego płn. ściana ma ok. 620 m wysokości względnej i na południe opada do Wielkiego Upłazu ścianami 40-80-metrowymi. W kierunku południowym zbocza Wielkiego Giewontu opadają do Kondrackiej Przełęczy .

Masyw Giewontu położony jest w obrębie Tatrzańskiego Parku Narodowego , sypialnie między Doliną Bystrej , suknie ślubne Doliną Kondratową , pozycjonowanie i optymalizacja Doliną Małej Łąki i  Doliną Strążyską . Oba wysokie szczyty Giewontu górują nad Zakopanem i są z niego znakomicie widoczne. Od strony północnej Giewont jest stromy i niedostępny, fotele z masażem zbocza południowe są nieco łagodniejsze.

Między Wielkim a Długim Giewontem znajduje się głęboka przełęcz, szczawnica zwana Szczerbą (1823 m n.p.m.), monitoring opada z niej Żleb Szczerby , pozycjonowanie jego środkowy fragment nazywany jest Śmietnikiem, szczawnica ze względu na to, kamery że znajdywano tam niezidentyfikowane ludzkie zwłoki, soczewki kontaktowe nierzadko już częściowo zmumifikowane. Na Wielkim Giewoncie znajduje się 15-metrowy żelazny Krzyż na Giewoncie , komody obiekt pielgrzymek religijnych, lustro ale również niezwykle niebezpieczne miejsce w czasie burzy.

[ edytuj ] Geologia

Masyw Giewontu wchodzi w skład tzw. jednostki wierchowej utworzonej głównie przez skały parautochtoniczne. Sam masyw tworzą dwie płaszczowiny , łóżka starsza płaszczowina Czerwonych Wierchów i leżąca na niej młodsza płaszczowina Giewontu. Utwory płaszczowiny Czerwonych Wierchów występują tylko w dolnej partii Małego Giewontu, moja księgarnia resztę masywu tworzy płaszczowina Giewontu. Masyw Giewontu budują skały osadowe, Zakopane apartamenty przede wszystkim wapienie i dolomity triasu oraz wapienie jury i kredy , 7x3katal8 jedynie na Kondrackiej Przełęczy znajdują się skały metamorficzne – gnejsy i łupki biotytowe, koli będące zakończeniem dużej wyspy krystalicznej Goryczkowej ciągnącej się od Kasprowego Wierchu . W kierunku od Przełęczy Kondrackiej odsłaniają się najpierw lądowe piaskowce z przeławiceniami mułowców i zlepieńców dolnego triasu. Odsłaniają się one w rejonie wyniesienia szczytu.

Powyżej położone są płytkomorskie dolomity najwyższej części dolnego triasu oraz płytkomorskie dolomity, Telefony z przeławiceniami wapieni środkowego triasu (wyłącznie anizyk , bez wyższej części tego piętra). W porównaniu do dolomitów dolnotriasowych skały te cechują się grubszymi ławicami. Wierzchołkowe partie południowych stoków Giewontu budują wapienie środkowej jury, a sam wierzchołek i wyższą część północnych zboczy tworzą wapienie jury górnej. Niższe partie zboczy północnych budują wapienie kredy z licznymi amonitami kredowymi. Podobną budowę ma Mały Giewont. Wszystkie warstwy osadowe zapadają pod kątem 80° na północ.

[ edytuj ] Historia i znaczenie

Najstarsze dokumenty wspominają o istnieniu już w XVI wieku kopalni miedzi Gyewant w Giewoncie. Nie zostało jednak do tej pory wyjaśnione ostatecznie pochodzenie nazwy góry. Nazwa góry wywodzi się prawdopodobnie z języka niemieckiego, od słowa Wand (ściana, skała). Pierwotna forma brzmiała zapewne Gewand (grupa skał) bądź Gähwand (stroma skała) ^[2] . Jednak wg Mariusza Zaruskiego podobnie jak wiele innych nazw tatrzańskich nazwa góry pochodzi od nazwiska góralskiego – żyje do tej pory ród Giewontów ^[3] .

Giewont to góra-symbol, której zarys często kojarzony jest z sylwetką śpiącego rycerza. Jedna z wersji legendy o rycerzach śpiących pod Tatrami, którzy obudzą się, gdy Polska znajdzie się w wielkim zagrożeniu, umiejscawia ich właśnie pod Giewontem. Związane jest to z tym, że w ścianach Giewontu znajdują się liczne jaskinie, m.in. Juhaska Jaskinia , Kozia Grota , Dziura w Szczerbie , Dziura nad Doliną Strążyską ^[3] .

Walery Eljasz-Radzikowski w 1880 r. pisał o Giewoncie: "Z każdej prawie chaty Giewonta widać, toteż słusznie mu się należy tytuł króla zakopiańskiego".

[ edytuj ] Szlaki turystyczne

Na szczyt Wielkiego Giewontu dojść można trzema popularnymi szlakami turystycznymi :

– niebieski z Kuźnic przez Kalatówki , Dolinę Kondratową , obok schroniska PTTK na Hali Kondratowej i przez Kondracką Przełęcz . Czas przejścia: 2:55 h, ↓ 2:15 h

– czerwony z Doliny Strążyskiej przez Polanę Strążyską i Przełęcz w Grzybowcu na Wyżnią Kondracką Przełęcz , stamtąd dalej szlakiem niebieskim.

• Czas przejścia od wylotu Doliny Strążyskiej na przełęcz: 3 h, ↓ 2:20 h
• Czas przejśia z przełęczy na szczyt Giewontu: 15 min, ↓ 10 min

– żółty z Gronika przez Dolinę Małej Łąki na Kondracką Przełęcz, stąd dalej szlakiem niebieskim.

• Czas przejścia z Gronika na przełęcz: 2:45 h, ↓ 2:05 h
• Czas przejścia z przełęczy na szczyt Giewontu: 30 min, ↓ 20 min

Do Wyźniej Kondrackiej Przełęczy trasa jest bez większych trudności technicznych. Ostatni podwierzchołkowy odcinek (szlak niebieski) jest trudniejszy i ubezpieczony łańcuchami. Obowiązuje na nim ruch jednostronny – na szczyt prowadzi (patrząc z dołu) trasa z prawej strony. W sezonie przy dobrej pogodzie na odcinku tym tworzą się kolejki, czasami bardzo długie – Giewont należy do najbardziej popularnych szczytów.

Masyw Giewontu-widok z Gubałówki	Giewont – widok z Sanktuarium Matki Bożej Fatimskiej w Zakopanem	Giewont – widok z Kasprowego Wierchu	Giewont widziany z Myślenickich Turni
Giewont od południowego wschodu	Widok na Giewont z Hawryłówki	widok z wyciągu na Butorowy Wierch	Giewont w "morzu chmur", widok z Kasprowego Wierchu

Przypisy

[ edytuj ] Bibliografia

[ edytuj ] Zobacz też

Zobacz galerię na Wikimedia Commons:
Giewont

Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
o Giewoncie

• Krzyż na Giewoncie

[ edytuj ] Linki zewnętrzne

• Mariusz Zaruski o Giewoncie