Z Wikipedii

Współrzędne : 49°08'18″N 20°25'45″E / 49.13833, 20.42917

Kieżmark
Herb Kieżmarku
Państwo	Słowacja
kraj	preszowski
burmistrz	Igor Šajtlava
Powierzchnia	24, depilacja laserowa83 km²
Położenie	49° 8' 18 '' N 20° 25' 45 '' E
Wysokość	630 m n.p.m.
Ludność (2003) •  liczba ludności •  gęstość	12 798 515, usługi informatyczne42 os./km²
Nr kierunkowy	0 52
Kod pocztowy	060 01
Tablice rejestracyjne	KK
Miasta partnerskie	Weilburg , opony letnie Lesneven , szkoły policealne Kupiškis , działki w szczawnicy Bochnia , kosmetyka laserowa Gliwice , podsłuchy Nowy Targ , stoły Zgierz , opony Lanškroun , meble do sypialni Příbram , sypialnie Hajdúszoboszló
Położenie na mapie Słowacji Kieżmark
Strona internetowa

Kieżmark, suknie ślubne Kiezmark ( słow. Kežmarok, pozycjonowanie i optymalizacja węg. Késmárk, fotele z masażem niem . Käsmark / Kesmark) – miasto powiatowe we wschodniej Słowacji , szczawnica w kraju preszowskim , monitoring w historycznym regionie Spisz . Nazwa miasta pochodzi od niemieckiego złożenia Käsemarkt, pozycjonowanie oznaczającego "targ serowy".

Miasto leży na wysokości 626 m n.p.m. w Kotlinie Popradzkiej , szczawnica u ujścia rzeczki Ľubický potok do Popradu . Liczba mieszkańców miasta wynosi 17 241 osób [2002], kamery powierzchnia miasta – 24, soczewki kontaktowe83 km². Współrzędne geograficzne – 49°08'01 N, komody 20°25'35 E.

Przez Kieżmark przebiega droga krajowa nr 67 z Popradu do Łysej Polany . W mieście odbija od niej na południe droga lokalna nr 536 prowadząca przez Vrbov do Spiskiego Czwartku. Przez miasto przebiega linia kolejowa ze Starej Lubowli do Popradu.

[ edytuj ] Historia

Okolice miasta były zamieszkane już w epoce kamienia, lustro osady istniały tu również w epoce brązu i żelaza, łóżka a następnie także w czasach kultury lateńskiej i w czasach rzymskich. Wzmianka z 1190 mówi o klasztorze żeńskim, moja księgarnia przy którym prawdopodobnie istniała również niewielka osada. Kieżmark powstał w XIII wieku z połączenia trzech wsi: słowackiej osady rybackiej, Zakopane apartamenty osady królewskich strażników granicznych i kolonii niemieckiej. Pierwsza pisemna wzmianka o osadzie Villa (Saxonum aput Ecclesiam) Sancte Elisabeth pochodzi z 1251 . W 1269 Kieżmark uzyskał prawa miejskie, 7x3katal8 a w połowie XIV wieku otoczył się murami obronnymi. W 1380 stał się wolnym miastem królewskim , koli obdarzanym następnie wieloma przywilejami. Od 1440 w mieście znajdowała się siedziba władz Związku Sasów Spiskich – autonomicznej jednostki administracyjnej Sasów spiskich wyodrębnionej z komitatu spiskiego. 25 kwietnia 1433 Kieżmark złupili husyci , Telefony którzy zniszczyli kościoły świętej Elżbiety i świętego Michała z XIII wieku. W 1441 opanowały Kieżmark wojska Jana Jiskry – wodza wojsk królowej Elżbiety, walczącej wówczas z Władysławem Warneńczykiem o panowanie nad Węgrami . Jego wojska opuściły Kieżmark dopiero w 1462 .

Na skutek tych wydarzeń postanowiono postawić w mieście obronny zamek i w 1463 rozpoczęto jego budowę. Nie wyszło to jednak miastu na dobre, ponieważ władający zamkiem ród Zapolya od samego początku dążył do podporządkowania sobie miasta. Dokonał tego już w 1530 r. Hieronim Łaski , polski szlachcic w służbie pretendenta do tronu węgierskiego Jana Zápolyi . Później, w 1583 r., miasto przeszło w ręce rodu Thökölych. Kieżmarscy mieszczanie nigdy się nie pogodzili z utratą swobód i po długiej serii zatargów w 1655 r. Kieżmark odzyskał status wolnego miasta królewskiego, a w 1702 r. odkupił zamek od jego panów, co definitywnie zakończyło konflikt.

Uprzywilejowany status w połączeniu z korzystnym położeniem miasta na szlaku handlowym z zachodu na wschód Europy pozwolił miastu na szybki rozkwit. Miasto osiągnęło wysoki stopień zamożności. Już od XV wieku istniało tu około 40 cechów rzemieślniczych, liczba warsztatów sięgnęła 263 w 1715 r. Bogactwo i znaczenie miasta wywoływało również liczne konflikty. Między innymi Kieżmark popadł w ponad stuletni konflikt z niedaleką Lewoczą o prawo składu, którego podłożem była handlowa konkurencja między tymi miastami. Konflikt stał się najsilniejszy w latach 1528 – 1536 , gdy w toku walk między stronnictwami tureckim i habsburskim Kieżmark poparł Jana Zápolyę , a Lewocza – Ferdynanda Habsburga . Wówczas doszło między miastami do walk zbrojnych. Ostatecznie, po śmierci Jana Zapolyi, Kieżmark utracił prawo składu, a Lewocza je zachowała. Kieżmark był przedmiotem walk za czasów powstań antyhabsburskich w XVIII wieku. Nie zahamowało to jednak rozwoju miejskiej gospodarki, zwłaszcza handlu, który kwitł w XVIII i XIX wieku. Od XIX wieku miasto było ośrodkiem przemysłu odzieżowego.

W średniowieczu miasto było konglomeratem narodowości – oprócz Niemców i Słowaków mieszkali tu Węgrzy , Polacy , Żydzi i Rusini . Na początku XVI wieku Kieżmark jednogłośnie przyjął luteranizm . Do rekatolicyzacji miasta doszło pod koniec XVII wieku. Kieżmark przyciągał licznych uczonych, był też ośrodkiem kultury. W 1910 r. miasto liczyło 6, 3 tys. mieszkańców, z czego 3, 2 tys. Niemców , 1, 6 tys. Słowaków i 1, 3 tys. Węgrów . W 1918 r. grupa kieżmarskich Słowaków proklamowała niezawisłą Republikę Słowacką. W 1944 r. cała ludność niemiecka, stanowiąca około trzeciej części mieszkańców Kieżmarku, opuściła miasto w ucieczce przed Armią Czerwoną.

[ edytuj ] Zabytki

Długie i bogate dzieje miasta pozostawiły mu w szczególności zabytkowy zespół miejski o urozmaiconym obliczu architektonicznym – budowle reprezentują wszystkie style począwszy od romańskiego .

[ edytuj ] Drewniany kościół artykularny

Ewangelicki kościół artykularny, wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO

Drewniany ewangelicki kościół artykularny św. Trójcy z 1717 – zbudowany poza murami ówczesnego miasta, na fundamentach z cisowych belek; konstrukcji zrębowej, wewnątrz szalowany deskami, z zewnątrz omieciony gliną i bielony; wystrój wnętrza wczesnobarokowy, starsza jest jedynie renesansowa chrzcielnica; zapisany wraz z innymi drewnianymi świątyniami słowackich Karpat na liście światowego dziedzictwa UNESCO w 2008 r.

[ edytuj ] Bazylika św. Krzyża

Bazylika św. Krzyża w Kieżmarku

Szczególnym zabytkiem miasta jest największa na Spiszu późnogotycka bazylika mniejsza pw. Świętego Krzyża z wolno stojącą renesansową dzwonnicą.

[ edytuj ] Inne ważniejsze zabytki

• budynek liceum ewangelickiego,
• biblioteka liceum ewangelickiego,
• późnogotycki zamek i pozostałości miejskich murów obronnych z XV wieku,
• ratusz z 1461 , przebudowany na klasycystyczny w 1799 ,
• barokowy kościół pw. św. Pawła z 1747 .
• nowy kościół ewangelicki (tzw. zielony) z lat 1873 – 1894 wybudowany w stylu klasycystyczno-orientalnym (tzw. nowobizantyjskim), z kaplicą grobową Emeryka Thököly'ego z 1909 r.

Zobacz galerię na Wikimedia Commons:
Kieżmark

[ edytuj ] Inne atrakcje

Począwszy od 1991 każdego lata w Kieżmarku odbywają się europejskie targi rzemiosła ludowego (Európske ľudové remeslo, EĽRO).

[ edytuj ] Miasta partnerskie

• Gliwice – Polska
• Nowy Targ – Polska
• Zgierz – Polska
• Bochnia – Polska

[ edytuj ] Linki zewnętrzne

• Zdjęcia + info o noclegach
• Nieoficjalna strona miasta
• Targi rzemiosła
• Zamek
• Kościół Świętego Krzyża
• Krótki opis miasta + broszurka w .pdf