Kwarc
Z Wikipedii
Kwarc (dawniej kwarzec) – minerał z gromady krzemianów [ potrzebne źródło ].
Nazwa pochodzi:
- od starogermańskiego kwarr (quarz) = zgrzyt – tak określali ten minerał niemieccy górnicy
- lub/i słowiańskiego kwardy = twardy (kwarda = kwarzec).
- gr. Krystallos = lód
Spis treści |
[ edytuj ] Właściwości
Zazwyczaj tworzy kryształy słupkowe wykształcone w postaci heksagonalnego słupa (o sześciobocznym przekroju), 7x3katal8 zakończonego ścianami romboedrów i podwójnych piramid. Prawidłowo wykształcone kryształy są najczęściej spotykane w geodach , koli kawernach i szczelinach skalnych, Telefony gdzie tworzą szczotki krystaliczne . Oprócz struktury krystalicznej kwarc może tworzyć odmiany ziarniste, skrytokrystaliczne oraz naskorupienia i inkrustacje .
Kwarc jest kruchy, przezroczysty; może być bezbarwny i może tworzyć wiele barwnych odmian.
Czysty, bezbarwny kwarc nazywany jest kryształem górskim lub skalnym. Samo słowo kryształ pochodzi od greckiego krystallos (dawniej oznaczającego lód), nazwanie w ten sposób kryształu górskiego wiąże się z wyglądem kryształów oraz faktem, iż wydają się one "zimne w dotyku". Wiąże się to z wysokim przewodnictwem cieplnym , dziesięciokrotnie wyższym niż dla wody i zarazem wysoką pojemnością cieplną kwarcu: objętościowe ciepło właściwe jest tylko ok. 2.3 krotnie mniejsze niż analogiczna wielkość dla wody. W starożytnym Rzymie dużych kryształowych kul używano do chłodzenia dłoni[ potrzebne źródło ].
Kwarc często zawiera inkluzje gazowe, ciekłe oraz stałe.
Inkluzje stałe, spowodowane przez różne minerały powodują zróżnicowanie barwy oraz wywołują ciekawe efekty optyczne, takie jak: asteryzm , iryzacja , opalescencja , awenturyzacja .
Znanych jest około 40 minerałów tworzących wrostki; kwarce zawierające wrostki bywają określane odrębnymi nazwami np. kwarc rutylowy, kwarcowe sokole oko .
[ edytuj ] Odmiany kwarcu
I. W zależności od temperatury wyróżniamy:
- Powszechnie występujący na powierzchni Ziemi kwarc niskotemperaturowy jest trwały w temperaturze do 573°C.
- Powyżej tej temperatury (do 870°C) tworzy się kwarc wysokotemperaturowy, który krystalizuje w układzie heksagonalnym . – kwarc ten nigdy nie występuje na powierzchni Ziemi w normalnych warunkach.
Inne, znane modyfikacje krzemionki: keatyt , moganit , lechatelieryt – są wytwarzane sztucznie (nie występują w przyrodzie; uzyskuje się je wyłącznie drogą syntezy).
II. Kwarc jest minerałem bardzo pospolitym, posiada wiele odmian takich jak:
- Kwarc makrokrystaliczny:
- kryształ górski – przezroczysty
- ametyst – fioletowy
- kwarc różowy
- cytryn – żółty
- kwarc dymny – brązowy
- morion – czarny
- awenturyn – jasnozielony
- kwarc mleczny – biały
- kwarc niebieski = kwarc azurytowy też: szafirowy, lazurytowy, krokidolitowy
- kwarc zielony
- krystobalit
- Migotliwe odmiany kwarcu :- obecność wrostków azbestu lub krokidolitu daje odpowiednio:
- Kwarc skrytokrystaliczny:
[ edytuj ] Występowanie
Jeden z najpospolitszych minerałów. Składnik wielu skał magmowych ( granitów , granodiorytów , pegmatytów ), osadowych ( piasków , żwirów , piaskowców , zlepieńców ) i metamorficznych ( gnejsów , łupków łyszczykowych , kwarcytów ). Często występuje w formie żył kwarcowych. Jest rozpowszechniony na całym świecie.
Miejsca występowania: poszczególnych odmian kwarcu omówione zostaną na stronach dotyczących konkretnego rodzaju kwarcu, ale pięknie wykształcone, szczególne duże kryształy są spotykane: USA , Kanada , Brazylia , Urugwaj , Kazachstan , Ukraina , Madagaskar .
[ edytuj ] Zastosowanie
- Wyroby z krzemienia (odmiana kwarcu) znane są od początku epoki kamiennej (starszego paleolitu ) aż do końca neolitu .
- Jest stosowany przy produkcji materiałów ściernych,
- w przemyśle ceramicznym, szklarskim, budowlanym,
- stanowi ważny składnik sprzętu medycznego i naukowego – chociaż zastępowany jest kwarcem syntetycznym,
- w przemyśle optycznym, w elektronice (piezokwarc, wyświetlacz ciekłokrystaliczny ),
- służy do wyrobu detergentów , farb, pasty do zębów,
- stosowany w jubilerstwie jako kamień ozdobny i jubilerski – zastosowanie gemmologiczne ,
- jego odmiany są poszukiwane przez kolekcjonerów,
- jego właściwości piezoelektryczne są wykorzystywane w elektronice oraz zapalniczkach gazowych.
- jest surowcem z którego pozyskuje się krzem polikrystaliczny .
|
Ametyst z inkluzjami goethytu , Minas Gerias , Brazylia |
|||
[ edytuj ] Bibliografia
- W.Szumann- "Kamienie szlachetne i ozdobne";
- N.Sobczak – "Mała encyklopedia kamieni szlachetnych i ozdobnych";
- R. Hochleitner – "Minerały i kryształy";
- Leksykon Przyrodniczy – "Minerały";
- Podręczny Leksykon Przyrodniczy – "Minerały i kamienie szlachetne";
- K. Maślankiewicz – "Kamienie szlachetne";
- C. Hall – "Klejnoty kamienie szlachetne i ozdobne";
- G.G. Gormaz i J.J.Casanovas – "Atlas mineralogii".
[ edytuj ] Linki zewnętrzne
smieszne filmy gwiazdy tacz na lodzie Eurolux skandynawia wycieczki Psychologia Depresja Nerwica Home Page| Dowgielewicz: Rezygnacja Mauro to zasługa działań premiera |
|
Szef Urzędu Komitetu Integracji Europejskiej Mikołaj Dowgielewicz powiedział, że wycofanie się Mario Mauro z ubiegania się o funkcję przewodniczącego PE, to zasługa zarówno "intensywnych działań premiera Tuska", ale także mocnej kandydatury Jerzego Buzka.
|
| Honduras: Obalony prezydent nie może wrócić do kraju |
|
Obalony przed tygodniem przez wojsko prezydent Hondurasu Manuel Zelaya nie otrzyma pozwolenia na lądowanie w kraju, jeśli zdecyduje się na powrót - poinformował w niedzielę rząd tymczasowy Hondurasu.
|
| Polscy fani pożegnali Michaela Jacksona |
|
W Warszawie przy stacji metra Centrum żegnali króla popu jego fani.
|
| Rywal Buzka wycofuje swą kandydaturę na szefa PE |
|
Włoski eurodeputowany Mario Mauro ogłosił w niedzielę wieczorem w komunikacie dla włoskiej agencji Ansa, że wycofuje swą kandydaturę na stanowisko przewodniczącego Parlamentu Europejskiego.
|
| BMW roztrzaskało się na drzewie. Są 3 ofiary |
|
Trzy osoby zginęły w wypadku samochodowym, do którego doszło w niedzielę wieczorem w miejscowości Lucień k. Gostynina (Mazowieckie) - poinformowała Magdalena Siczek-Zalewska z zespołu prasowego komendy mazowieckiej policji.
|