Z Wikipedii

Panorama Muszyny z góry Baszty

Współrzędne : 49°21'30″N 20°54'00″E / 49.35833, 20.9

Muszyna
Herb Muszyny
Województwo	małopolskie
Powiat	nowosądecki
Gmina • rodzaj	Muszyna miejsko-wiejska
Założono	1209
Prawa miejskie	1340
Burmistrz	Waldemar Paweł Serwiński
Powierzchnia	23, depilacja laserowa96 km²
Położenie (punkt)	49° 21' 30 '' N 20° 54' 00 '' E
Wysokość	450 m n.p.m.
Ludność (2006) •  liczba •  gęstość	4989 (31.12.2006r.) 208, usługi informatyczne2 os./km²
Strefa numeracyjna	18
Kod pocztowy	33-370
Tablice rejestracyjne	KNS
Położenie na mapie Polski Muszyna
TERC10 ( TERYT )	2121610114
Miasta partnerskie	Hammelburg Sulin
Urząd miejski 3 Rynek 31 33-370 Muszyna tel. 18 471-40-09; faks 18 477-79-21
Strona internetowa miasta

Muszyna – miasto w woj. małopolskim , opony letnie w powiecie nowosądeckim , szkoły policealne siedziba gminy miejsko-wiejskiej Muszyna . W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa nowosądeckiego . Muszyna posiada status miejscowości uzdrowiskowej - znajdują się tu liczne odwierty i rozlewnie wód mineralnych .

[ edytuj ] Położenie geograficzne

Muszyna położona jest w dolinie rzeki Poprad i dwóch jej dopływów: potoków Szczawnik i Muszynka, działki w szczawnicy na wysokości około 450 m n.p.m. . Leży przy granicy ze Słowacją (ok. 5 km) oraz w odległości około 11 km od Krynicy-Zdroju . W okolicach miasta znajduje się Popradzki Park Krajobrazowy – jeden z największych w Polsce .

[ edytuj ] Historia

Ruiny zamku starostów

Powstanie i rozwój Muszyny związane są z pobliskim pograniczem oraz z przebiegającym wzdłuż doliny Popradu starym szlakiem handlowym zwanym "węgierskim". Pierwszą wzmiankę o tej osadzie spotykamy w akcie nadania z 1209 roku, kosmetyka laserowa w którym król węgierski Andrzej II zezwala na pobieranie cła nad rzeką Poprad koło Muszyny Proboszczowi Adolfowi ze spiskiej kapituły św. Marcina. W tym czasie osada należała do rodu Niegowickich herbu Półkozic.

Nazwa Muszyna przypuszczalnie pochodzi od potoków, podsłuchy nad którymi było położone miasto. Wilgoć sprawia, stoły że brzegi potoków, opony jak i rzeczne kamienie porastają mchami . Łacińskie słowo musci - "mchy", meble do sypialni a być może jego odpowiednik w języku wołoskim (por. rum. muschi), sypialnie dały nazwę zarówno Muszynie, suknie ślubne jak i położonej nad tym samym potokiem wiosce Muszynce. Inne hipotezy wywodzą nazwę tej miejscowości od przydomka biskupa krakowskiego Jana Muskaty .

W 1288 roku miejscowość ta zostaje zapisana w testamencie przez Wysza scholastyka kapituły krakowskiej, pozycjonowanie i optymalizacja biskupom krakowskim. W XIV wieku król Władysław Łokietek na skutek zatargu z biskupem Muskatą przyłącza te ziemie do królewszczyzny. Przez następnych 80 lat władają nimi kolejni władcy Polski. Muszyna prawa miejskie otrzymała w 1356 dzięki Kazimierzowi Wielkiemu .

30 lipca 1391 r. król Władysław Jagiełło , fotele z masażem chcąc sobie zjednać duchowieństwo darowuje powtórnie "Klucz Muszyński" (dwa miasta i 35 wsi) biskupstwu krakowskiemu. Od tej chwili ziemie te były traktowane jako samodzielne jednostki administracyjne z własną administracją , szczawnica wojskiem (piechotą zwaną harnikami) i sądownictwem , monitoring dzięki czemu obszar ten nazywany był " Państwem Muszyńskim ". W imieniu biskupów rządy sprawowali starostowie , pozycjonowanie z których najbardziej znany był Stanisław Kępiński , szczawnica przyjaciel Jana Kochanowskiego , kamery który imię jego utrwalił po wsze czasy we fraszce "Do starosty muszyńskiego".

W XV wieku na ziemiach tych daje się zauważyć nagły napływ Wołochów i Rusinów z Zakarpacia i Rumunii (tzw. kolonizacja wołoska ). Ludność ta, soczewki kontaktowe z czasem nazwana Łemkami , komody osiedlana była na prawie wołoskim . Byli oni wyznania greckokatolickiego , lustro czego widocznym śladem są zachowane cerkwie .

Budynek Urzędu miasta

Kościół pw. Świętego Józefa w Muszynie

Wnętrze kościoła pw. Świętego Józefa w Muszynie

Pijalnia wody mineralnej "Antoni"

Kapliczka św.Jana Nepomucena na tle Szkoły Podstawowej im."Kurierów Sądeckich

Aktywnie działali tu podczas powstania Konfederaci barscy Po śmierci marszałka konfederatów Jakuba Bronickiego , łóżka 17 kwietnia 1769 r. w Muszynie wybrano Ignacego Potockiego – starostę kaniowskiego Marszałkiem Konfederacji Ziemi Sanockiej. Po przejściu jego z marszałkostwa sanockiego na marszałka lwowskiego, moja księgarnia na sejmiku w Sanoku 13 listopada 1769 r., Zakopane apartamenty Marszałkiem Konfederacji Ziemi Sanockiej wybrano Filipa Radzimińskiego – starostę dmitrowskiego (Akta grodzkie i ziemskie, 7x3katal8 T. 23, koli s. 598 ).

Muszyna wraz z kluczem pozostawała własnością biskupstwa krakowskiego do 1781 roku, Telefony a po rozbiorach przeszła na rzecz skarbu austriackiego . Mimo, iż zaborcy pozostawili istniejące instytucje, z czasem miejscowość zaczyna podupadać. Do roku 1914 linia kolejowa oraz przejście graniczne Galicji i Królestwa Węgier.

[ edytuj ] Zabytki

• Ruiny zamku starostów "Państwa Muszyńskiego" z XIV wieku ,
• Podzamkowy zespół dworski XVIII / XIX wiek : dwór starostów, zajazd z XIX wieku (obecnie Muzeum Regionalne PTTK ), kordegarda ,
• Barokowy Kościół obronny pw. św. Józefa z XVII wieku z rzeźbami gotyckimi,
• Kapliczki św. Jana Nepomucena i św. Floriana na Rynku z przełomu XVII / XIX wieku ,
• Cmentarz Żydowski.
• Zabytkowy zespół domów mieszczańskich z XIX / XX wieku - ul. Kościelna

[ edytuj ] Uzdrowisko

W latach dwudziestych XX w. Muszyna, dzięki staraniom burmistrza Antoniego Jurczaka i dr Seweryna Mściwujewskiego stała się uzdrowiskiem. W 1930 r. została przyjęta do Związku Uzdrowisk Polskich . W 1932 r. dokonano odwiertu dwóch pierwszych źródeł mineralnych Antoni (imię burmistrza Jurczaka) i Wanda (imię żony dr. Mściwujewskiego).

Wybuch wojny w 1939 r. i okupacja spowodowały całkowitą dewastację urządzeń uzdrowiskowych. Po okupacji wraz z ustaniem walk zaczęła następować normalizacja. W 1958 r. w Muszynie wznowiono działalność o charakterze uzdrowiskowym. W uzdrowisku tym leczy się choroby układu oddechowego i układu pokarmowego .

Głównym bogactwem zarówno Muszyny są właśnie zasoby leczniczych wód mineralnych. Zawierają one niezbędne człowiekowi biopierwiastki jak magnez , wapń , sód , potas , żelazo , selen czy lit . Muszyna spełnia warunki do prowadzenia leczenia uzdrowiskowego chorób układu oddechowego i przewodu pokarmowego.

[ edytuj ] Kultura i turystyka

W mieście odbywają się następujące cykliczne imprezy:

• "Festyn Nad Popradem",
• "Noc Świętojańska nad Popradem",
• "Święto Wód Mineralnych",
• "Jesień Popradzka".

Uzdrowisko muszyńskie oferuje turystom możliwość pobytu w sanatoriach, zakładach przyrodoleczniczch, pensjonatach i liczne domach wypoczynkowych. Niewątpliwą atrakcją jest możliwość bezpłatnego korzystania z ogólnodostępnych pijalni wód mineralnych, jak również z sezonowych punktów czerpalnych wód mineralnych.

Nieomal w centrum miasta znajduje się rezerwat lipowy "Obrożyska" o powierzchni 100, 38 ha, utworzony w 1957 roku.

W 2008 roku Muszyna została połączona systemem 10 wyciągów narciarskich z ośrodkiem w Wierchomli Małej.

[ edytuj ] Szlaki turystyczne (piesze)

• Muszyna - Złockie - Jaworzyna Krynicka (1114 m n.p.m. ) - Krynica-Zdrój - Huzary (864 m n.p.m.) - Mochnaczka Niżna - Lackowa (997 m n.p.m.) - Wysowa ( Szlak Wincentego Pola )
• Muszynka - Rezerwat przyrody Okopy Konfederackie - Wojkowa - Muszyna - Szczawnik - Pusta Wielka (1061 m n.p.m.) - Żegiestów

[ edytuj ] Trasy rowerowe

• "Turystyczna Pętla Muszyńska"

[ edytuj ] Sport

Kluby sportowe:

• MKS Muszynianka Fakro Muszyna - siatkówka kobiet, ekstraklasa (Mistrzostwo Polski 2005/06, 2007/08, 2008/09), I liga
• LKS Poprad Muszyna - piłka nożna , IV liga

[ edytuj ] Znane osoby pochodzące z Muszyny

• Adam Ziemianin – poeta
• Henryk Szost - Maratończyk

[ edytuj ] Zobacz też

• Przejście graniczne Muszyna-Plaveč
• Sądecczyzna

[ edytuj ] Linki zewnętrzne

Zobacz galerię na Wikimedia Commons:
Muszyna

Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
O Muszynie

• Strona internetowa Urzędu Miasta
• Mapy: Autopilot • Google Maps • Targeo • Zumi
• Zdjęcia satelitarne: Google Maps • Wikimapia • Zumi

p  •  d  •  e Powiat nowosądecki Miasta Grybów • Krynica-Zdrój • Muszyna • Piwniczna-Zdrój • Stary Sącz Gminy miejskie Grybów Gminy miejsko-wiejskie Krynica-Zdrój • Muszyna • Piwniczna-Zdrój • Stary Sącz Gminy wiejskie Chełmiec • Gródek nad Dunajcem • Grybów • Kamionka Wielka • Korzenna • Łabowa • Łącko • Łososina Dolna • Nawojowa • Podegrodzie • Rytro

p  •  d  •  e Miasta województwa małopolskiego Miasta na prawach powiatu Kraków  • Nowy Sącz  • Tarnów Miasta powiatowe Bochnia  • Brzesko  • Chrzanów  • Dąbrowa Tarnowska  • Gorlice  • Limanowa  • Miechów  • Myślenice  • Nowy Targ  • Olkusz  • Oświęcim  • Proszowice  • Sucha Beskidzka  • Wadowice  • Wieliczka  • Zakopane Miasta gminne Alwernia  • Andrychów  • Biecz  • Bobowa  • Brzeszcze  • Bukowno  • Chełmek  • Ciężkowice  • Czchów  • Dobczyce  • Grybów  • Jordanów  • Kalwaria Zebrzydowska  • Kęty  • Krynica-Zdrój  • Krzeszowice  • Libiąż  • Maków Podhalański  • Miechów  • Mszana Dolna  • Muszyna • Niepołomice  • Nowy Wiśnicz  • Piwniczna-Zdrój  • Rabka-Zdrój  • Ryglice  • Skała  • Skawina  • Słomniki  • Stary Sącz  • Sułkowice  • Szczawnica  • Szczucin  • Świątniki Górne  • Trzebinia  • Tuchów  • Wojnicz  • Wolbrom  • Zakliczyn  • Zator  • Żabno