Preszów – Wiki

Preszów

Z Wikipedii

 Ten artykuł wymaga dopracowania zgodnie z zaleceniami edycyjnymi .
Należy w nim poprawić/wykonać działania: zamienić szablon:SVK miasto infobox na szablon:miasto zagranica infobox .
Po wyeliminowaniu niedoskonałości prosimy usunąć szablon {{Dopracować}} z kodu tego artykułu.

Współrzędne : 49°00'06″N 21°14'22″E / 49.00167, 21.23944

Preszów
Herb
Herb miejski
Państwo Słowacja   Słowacja
Kraj   preszowski
Okres Preszów
Region Szarysz
Starosta Dr. Pavel Hagyari
Powierzchnia 70, depilacja laserowa403 km²
Położenie 49° 00'06'' N
21° 14'22'' E
Wysokość 250 m n.p.m.
Populacja ( 2006 )
 - liczba ludności
 - gęstość
91 305
1 296 os./km²
Numer kierunkowy 0 51
Tablice rejestracyjne PO , usługi informatyczne PV
Urząd Miasta
Mestský úrad		 Mestský úrad Prešov
Hlavná 73
080 66 Prešov
Telefon 77 23 041
Fax 77 33 665
Położenie na mapie Słowacji
"Tło mapy lokalizacyjnej, z zaznaczonymi granicami"
"Preszów"
Preszów
Strona internetowa miasta
Panorama Prešova
Brzeg rzeki.

Preszów ( słow. Prešov, opony letnie ros. Пряшев, szkoły policealne ukr. Пряшів, działki w szczawnicy węg. Eperjes, kosmetyka laserowa niem. Preschau, podsłuchy łac. Fragopolis lub Eperiessinum, stoły cyg. Perieszys) - miasto we wschodniej Słowacji , opony ośrodek administracyjny kraju preszowskiego i powiatu Preszów. Drugie co do wielkości miasto wschodniej Słowacji i trzecie - całego kraju. Leży w historycznym regionie Szarysz , meble do sypialni tylko 38 km na północ od Koszyc .


Spis treści

[ edytuj ] Geografia

Preszów leży na wysokości 255 m n.p.m. u ujścia rzeczki Sekčov do rzeki Torysa , sypialnie na północnym krańcu Kotliny Koszyckiej , suknie ślubne między Górami Tokajsko-Slańskimi (Slanské vrchy) na wschodzie, pozycjonowanie i optymalizacja Rudawami Spiskimi (pasmo Čierna hora) na zachodzie i Górami Czerchowskimi (Čergov) na północy. Liczba mieszkańców miasta wynosi 91 205 osób [1 I 2005], fotele z masażem powierzchnia - 71, szczawnica09 km². Dzieli się na cztery dzielnice: Prešov, monitoring Šalgovík, pozycjonowanie Solivar i Nižná Šebastová.

Preszów leży na skrzyżowaniu dróg krajowych nr 18 ( R4 , szczawnica z Michaloviec do granicy z Czechami ) i 68 ( D1 , kamery od granicy z Polską przez Starą Lubowlę i Koszyce do granicy z Węgrami . W mieście kończy się międzynarodowa trasa E371 , soczewki kontaktowe przebiega przez nie trasa E50 . Wybiega stąd lokalna droga 546 do Gelnicy i Spiskiej Nowej Wsi . Z Preszowa rozchodzą się cztery linie kolejowe: na północny zachód do Starej Lubowli i Nowego Sącza , komody na północ do Bardiowa , lustro na wschód do Vranova nad Topľou i na południe do Koszyc.

[ edytuj ] Historia

[ edytuj ] Początki osadnictwa

Osadnictwo w okolicy Preszowa datuje się od paleolitu - najstarsze znaleziska pochodzą sprzed 28 tysięcy lat. Znaleziska z czasów rzymskich wskazują na intensywne kontakty handlowe z Rzymem. Słowianie napłynęli w okolice miasta z północy około IV lub V wieku, łóżka jednak ich intensywniejsze osadnictwo nastąpiło dopiero za czasów Wielkich Moraw. Od X do połowy XI wieku obszar ten znajdował się w granicach Polski. Znajdował się tu znany polski graniczny gród Castrum Salis wzmiankowany zarówno w dokumentach polskich jak i węgierskich. Pod koniec XI wieku tereny te zostały opanowane przez Królestwo Węgier . W połowie XIII wieku, moja księgarnia po najazdach tatarskich zaczęto osiedlać tu Niemców karpackich .

[ edytuj ] XIII-XVII wiek

Pierwsza pisemna wzmianka o Preszowie pochodzi z 1247 . W 1299 król Andrzej III lokował Preszów na prawie spiskim , Zakopane apartamenty a w 1374 król Ludwik I nadał mu uprzywilejowany status wolnego miasta królewskiego . Wówczas Preszów był już największym ośrodkiem w dolinie Torysy. W XIV i XV wieku miasto bogaciło się na sprzedaży do Polski węgierskiego wina z doliny Cisy i na rzemiośle . Po pożarze w 1418 miasto odbudowano już jako murowane. W 1429 powstała tu pierwsza szkoła. Od XV wieku miasto było członkiem związku pięciu wolnych miast królewskich wschodniej Słowacji - Pentapolitany . W 1572 w dzisiejszej dzielnicy Solivar (wówczas odrębnej osadzie) rozpoczęto wydobycie soli kamiennej . W 1647 miasto stało się siedzibą władz komitatu Sáros . W 1667 preszowscy luteranie założyli znane ewangelickie kolegium preszowskie. W 1687 miasto poparło antyhabsburskie powstanie Emeryka Thököly'ego , 7x3katal8 za co władze habsburskie straciły 24 patrycjuszy (prešovský krvavý súd - krwawy sąd preszowski, koli "preszowskie jatki").

[ edytuj ] XVIII i XIX wiek

Na początku XVIII wieku miasto przeżywało kryzys. Po epidemiach i pożarach liczba mieszkańców spadła do 2 tysięcy. Ponowny rozwój zaczął się w połowie tego stulecia, Telefony gdy odrodziło się rzemiosło i handel, a także zaczęły powstawać manufaktury . W 1752 kopalnia soli w Solivarze została zatopiona, ale sól nadal wydobywano przez odparowywanie solanki. W czasie konfederacji barskiej Preszów stał się siedzibą Generalności - naczelnej władzy konfederackiej. Tu też 13 października 1770 uchwalono Akt detronizacji Stanisława Augusta Poniatowskiego . W 1873 przez miasto przeprowadzono linię kolejową . Pod koniec XIX wieku powstały w mieście sieć elektryczna, telefoniczna, kanalizacyjna i działał telegraf. Ostatni wielki pożar przetoczył się przez miasto w 1887 .

[ edytuj ] XX wiek

W 1918 Preszów znalazł się w granicach nowo powstałej Czechosłowacji . Podczas ofensywy Węgierskiej Armii Czerwonej w czerwcu 1919 w Preszowie proklamowano Słowacką Republikę Rad . Preszów przybrał na znaczeniu po anektowaniu przez Węgry Koszyc w 1938 , ponieważ ewakuowano tu wiele instytucji działających wcześniej w tym mieście. W 1944 miasto uległo dużym zniszczeniom wskutek bombardowań. Po II wojnie światowej miasto stało się ośrodkiem przemysłu, co pociągnęło za sobą szybki wzrost liczby mieszkańców - z 28 tys. w 1950 do 52 tysięcy w 1970 i 91 tysięcy w 1990 .

[ edytuj ] Preszów współczesny

Fontanna Neptuna .

Dzisiejszy Preszów to nadal ośrodek przemysłowy, a poza tym węzeł komunikacyjny, ośrodek administracyjny i centrum kultury. Nadal działają zakłady wydobycia i przetwórstwa soli kamiennej, oprócz tego istnieją zakłady przemysłu maszynowego i elektromaszynowego oraz odzieżowego. W mieście istnieje Uniwersytet Preszowski z ośmioma wydziałami oraz zamiejscowy wydział koszyckiej politechniki, łącznie kształcące ponad 10 tysięcy studentów. Preszów jest siedzibą trzech biskupów: greckokatolickiego , prawosławnego i luterańskiego. W mieście działają trzy teatry (rusiński Aleksandra Duchnowycza , słowacki Jonáša Záborského i lalkowo-dziecięcy zwany Babadłem), dwa muzea (lokalne i winiarskie), biblioteka, obserwatorium astronomiczne i planetarium . Wśród odbywających się w Preszowie imprez kulturalnych oraz ukierunkowanych na przyciągnięcie turystów, największe znaczenie dla miasta mają m.in. festiwal koronczarstwa Festival paličkovanej čipky odbywający się na przełomie września i października, czerwcowy dziecięcy festiwal folklorystyczny, doroczna pielgrzymka maryjna do Wielkiego Szarysza rozpoczynająca się 15 sierpnia, czy październikowy festiwal jazzowy. Lato stoi pod znakiem promocji miasta w ramach Kulturalnego Lata.

Śródmieście pełne jest zabytków z różnych epok. Budowle gotyckie to na przykład kościół św. Mikołaja z 1347 roku, będący najstarszym obiektem w Preszowie. Pałac Rakoczego, księcia Siedmiogrodu, pochodzi z Renesansu , jaki i preszowski kościół ewangelicki. O wielokulturowości dawnych mieszkańców miasta świadczą świątynie również innych wyznań chrześcijańskich oraz wielka synagoga mieszczącą obecnie kolekcję pamiątek po Żydach . Okres industrializacji i komunizmu wybił swe piętno na architekturze Preszowa, lecz nie zniszczył uroczej starówki porównywalnej z koszycką .

Dzisiejszy Preszów jest niemal jednolicie słowacki, mieszkają tu jedynie niewielkie grupy Rusinów i Czechów . Większy jest tylko odsetek Cyganów .

[ edytuj ] Zabytki

[ edytuj ] Miasta partnerskie

[ edytuj ] Linki zewnętrzne:

Zobacz galerię na Wikimedia Commons:
Preszów
mapa anglii cheap hotel in London wycieczki do Meksyku alarmy Pomorze Home Page
Myśliwiec Tornado rozbił się w Szkocji, załoga zginęła
Brytyjski samolot myśliwski Tornado rozbił się w Szkocji podczas rutynowego lotu treningowego, a obaj członkowie jego załogi zginęli - poinformowało brytyjskie ministerstwo obrony.
Watykan dyscyplinuje amerykańskie zakonnice
Watykan prowadzi dyskretne dochodzenie w sprawie zakonnic w USA, uznając, że za bardzo oddaliły się one od Kościoła z powodu uczestnictwa w życiu świeckim - podał "New York Times".
Zakaz sprzedaży książki "Łowcy terrorystów"
Prokurator generalna (Attorney General) Lady Scotland w ostatniej chwili uzyskała sądowy zakaz sprzedaży publikacji "The Terrorist Hunters" (Łowcy terrorystów), której współautorem jest były szef antyterrorystycznej komórki Scotland Yardu Andy Hayman - donoszą na swych stronach internetowych "Guardian" i "Times".
Przez kryzys mniej fajerwerków na święto 4 lipca
Recesja zmusza Amerykanów w niektórych regionach kraju do bardziej "oszczędnościowych" obchodów Święta Niepodległości w najbliższą sobotę 4 lipca.
Liczne szkody w Rzymie po gwałtownej burzy
Gwałtowna burza połączona z opadem gradu wielkości moreli przeszła po południu nad Rzymem, zalewając ulice i wyrządzając liczne szkody w wielu dzielnicach.