Wincenty Pol
Z Wikipedii
Wincenty Ferreriusz Jakub Pol (ur. 20 kwietnia 1807 w Lublinie , depilacja laserowa zm. 2 grudnia 1872 w Krakowie ) – polski poeta , usługi informatyczne geograf , opony letnie kawaler Orderu Virtuti Militari .
Spis treści |
[ edytuj ] Życiorys
Jego ojciec – Franciszek Ksawery Pohl – był Niemcem urodzonym we wsi Kępa Tolnicka (4 km na zach. od Reszla ) na Warmii , szkoły policealne zaś matka – Eleonora – pochodziła ze spolonizowanej rodziny francuskiej Longchamps de Berier (ślub wzięli w 1800). Ojciec pracował w administracji austriackiej w Lublinie. Po urodzinach Wincentego rodzina Pollów (tak zapisywali swoje nazwisko) przeniosła się do Lwowa , działki w szczawnicy w którym w 1823 zmarł Franciszek Ksawery.
Wincenty po ukończeniu gimnazjum we Lwowie i kolegium jezuickiego w Tarnopolu , kosmetyka laserowa rozpoczął studia na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Lwowskiego . Trzy lata po ich ukończeniu w 1830 za namową Adama Jochera został zastępcą lektora języka i literatury niemieckiej na Uniwersytecie Wileńskim . Brał udział w powstaniu listopadowym jako podchorąży 10 Pułku Ułanów Litewskich , podsłuchy był ranny w czasie walk. W uznaniu zasług został odznaczony orderem Virtuti Militari i awansowany do stopnia podporucznika. Po upadku powstania przeszedł z oddziałem granicę z Prusami. Organizował pomoc dla powstańców udających się na emigrację, stoły jako wysłannik gen. Józefa Bema przebywał w Lipsku , opony Dreźnie (tam poznał Adama Mickiewicza , meble do sypialni który wyraził pozytywną opinię o jego próbach poetyckich), sypialnie a później we Francji .
Po powrocie do Galicji w 1832 angażował się w ruchu patriotycznym u boku Ksawerego Krasickiego . Stopniowo zmieniając poglądy na bardziej konserwatywne , suknie ślubne związał się z ugodowym Komitetem Patriotycznym . W czasie pracy konspiracyjnej poznał Seweryna Goszczyńskiego . Rok później odbył podróż po Wołyniu , pozycjonowanie i optymalizacja Podolu i Ukrainie .
W obawie przed represjami ze strony zaborców przez kilka miesięcy ukrywał się w Zakopanem , fotele z masażem co dało początek jego zainteresowaniu Tatrami . Pod koniec 1835 przebywał w Zagórzanach koło Gorlic , szczawnica gdzie powstała Pieśń o ziemi naszej – najpopularniejszy utwór Pola, monitoring poetycki opis regionów Polski. W maju następnego roku zamieszkał w Kalnicy koło Sanoka , pozycjonowanie gdzie został administratorem dóbr Ksawerego Krasickiego. Próbował tam prowadzić działalność społeczno-oświatową wśród chłopstwa, szczawnica z miernym jednak skutkiem. Zniechęcony tą sytuacją, kamery zajął się studiami przyrodniczymi, soczewki kontaktowe ze szczególnym uwzględnieniem geografii . W tym okresie powstały jego poezje o tematyce górskiej oraz prace naukowe o etnografii i geografii Polski . W 1835 (z datą 1833 ) w Paryżu wydano anonimowo Pieśń Janusza, komody zbiór jego wierszy poświęconych bohaterstwu powstańców. W połowie 1839 zamieszkał w odrestaurowanym według własnego planu zamku w Lesku . Kolejne miesiące spędzał na wędrówkach po Karpatach , lustro podczas których badał stosunki wodne i geologię tego obszaru oraz dokonywał obserwacji meteorologicznych . W 1840 przeniósł się do Glinika Mariampolskiego (dziś część Gorlic ). Mieszkając tam 6 lat, łóżka nie zaniedbując poezji, moja księgarnia zajął się poważniejszymi badaniami naukowymi. W latach 1841 – 1844 podróżował, Zakopane apartamenty prowadząc badania terenowe w Karpatach Wschodnich , 7x3katal8 na Pokuciu , koli Wołyniu , Telefony Polesiu , w Tatrach , Wielkopolsce , Kujawach i Pomorzu Gdańskim .
W czasie rzezi galicyjskiej Jakuba Szeli 1846 uciekając z Glinika Mariampolskiego, schronił się w dworze w Polance ( obecnie dzielnica Krosna ) i został pobity. W pożarze dworu spłonął także cały jego dotychczasowy dorobek piśmienniczy. Podczas napadu na dwór Tytusa Trzecieskiego w Polance, zostaje ranny i porwany przez chłopów podburzonych przez zaborcę. Pobili też właściciela Polanki, Teofila Trzecieskiego . Odstawiony został przez chłopów do cyrkułu w Jaśle, gdzie przebywał z księciem Kazimierzem Jablonowskim. Wszystko to zdecydowało o zmianie poglądów Pola na antychłopskie i antydemokratyczne. Rok później został aresztowany i zmuszony do zamieszkania we Lwowie pod nadzorem policji za rzekomy udział w przygotowaniach do wybuchu powstania krakowskiego . Po oczyszczeniu z zarzutów objął redakcję Biblioteki Naukowego Zakładu im. Ossolińskich we Lwowie . Podejmował kolejne podróże: na Śląsk , w Sudety , do Wrocławia , Wielkopolski , Berlina i na Rugię . Podczas Wiosny Ludów był przez krótki czas adiutantem sztabu Gwardii Narodowej we Lwowie. Po jej zakończeniu stał się orędownikiem legalnej działalności w polityce i konserwatywnego programu społecznego.
Mimo że w dziedzinie geografii był samoukiem, dzięki lekturze, badaniom terenowym i kontaktom z przedstawicielami różnych dziedzin wiedzy posiadł dość dużą wiedzę na ten temat. Mimo niewielkiego dorobku naukowego (najważniejsza praca do tej pory Rzut oka na północne stoki Karpat pod względem przyrodzenia – nowoczesny jak na owe czasy opis rzeźby terenu , hydrografii , podziału fizyczno-geograficznego i elementów etnografii południowej Polski), w 1849 został mianowany profesorem nadzwyczajnym "geografii powszechnej, fizycznej i porównawczej" na Uniwersytecie Jagiellońskim , gdzie objął pierwszą w Polsce, a drugą na świecie (po berlińskiej, założonej przez Karla Rittera ) katedrę geografii. Rozpoczęte w styczniu 1850 wykłady obejmowały następujące tematy: Pięć części świata w zarysie, Oceanografia , Geografia starożytnego świata, Geografia monarchii austriackiej, Geografia Syrii i Palestyny ze względu na historię biblijną i etnografię Wschodu, Geografia fizyczna , Geografia północnego wschodu Europy , Geografia Ziemi Świętej , Geografia handlowa (pierwowzór geografii społeczno-ekonomicznej , wykłady prowadzone po raz pierwszy na uniwersytecie). Pol zapoczątkował cykl kursów geografii fizycznej dla przyszłych nauczycieli jak również serię wyjazdów naukowych w okolice Krakowa , Pieniny i Tatry. Niestety, z początkiem 1853 został usunięty z uniwersytetu ze względu na rzekomą nielojalność wobec władz zaborczych, a samą katedrę zlikwidowano. W tym krótkim okresie zdołał jednak stworzyć podstawy nowoczesnego nauczania geografii w oparciu o poglądy metodologiczne Karla Rittera i Alexandra Humboldta .
Po śmierci ukochanej żony osiadł na Pokuciu, a później we Lwowie. Zimę z 1860 na 1861 spędził w Przemyślu , a wiosną 1861 wziął w dzierżawę folwark w Skołoszowie koło Radymna . Podczas zimy z 1861 na 1862 kierował odnową kaplicy Drohojowskich w katedrze przemyskiej, realizowaną według własnych planów. Dalszą pracę utrudnił mu pogarszający się wzrok.
We wrześniu 1867 powrócił do Krakowa. Mimo pogarszającego się wzroku, a od 1868 nawet zupełnej ślepoty, brał czynny udział w życiu naukowym miasta. Wygłaszał wykłady poświęcone geografii, m.in. referat, w którym, wbrew poglądom naukowców niemieckich czy rosyjskich, dowodził tezę, że Polska jest zwartym regionem i może istnieć jako samodzielna jednostka polityczna .
W 1872 został wybrany członkiem Akademii Umiejętności . Zmarł pod koniec tego roku, 2 grudnia . Mimo pewnej niechęci, która go otaczała, będącej konsekwencją zmienności jego poglądów politycznych, doceniono jego zasługi naukowe i literackie, przenosząc prochy Wincentego Pola z Cmentarza Rakowickiego w Krakowie do Krypty Zasłużonych w podziemiach kościoła oo. Paulinów na Skałce .
Kolejnym przejawem uznania, zwłaszcza jego dla wpływu na rozwój turystyki górskiej, było nazwanie jego imieniem schroniska Towarzystwa Tatrzańskiego w Dolinie Roztoki ( 1876 ).
Istnieją dwie placówki muzealne gromadzące zbiory związane z osobą poety i geografa: Muzeum Biograficzne W. Pola w Lublinie (założone w 1972 ) i Izba Pamięci Wincentego Pola w Gdańsku - Sobieszewie ( 1977 ).
[ edytuj ] Twórczość
Pierwsze próby literackie czynił Wincenty Pol w okresie młodzieńczym. Była to romantyczna poezja i proza, inspirowana dziełami J. W. Goethego , Friedricha Schillera , George’a G. Byrona , Adama Mickiewicza i in.
W 1835 (antydatowany na 1833 ) w Paryżu ukazał się cykl poetycki Pieśni Janusza. Obejmował on 51 wierszy, których pisanie rozpoczął najprawdopodobniej jeszcze podczas walk 1831 i kontynuował na emigracji, poświęconych powstaniu listopadowemu. Najpopularniejsze z nich to: Krakusy, Pierwsza rocznica 29 listopada, Śpiew z mogiły. Do niektórych z nich skomponowano muzykę (m.in. Fryderyk Chopin do Śpiewu z mogiły), dzięki temu zaczęły funkcjonować w szerszym odbiorze jako pieśni narodowo-patriotyczne czy nawet powstańcze. Z tego okresu pochodzą również Historia szewca Kilińskiego (wyd. 1843 ) i Gawęda Dorosza... (wyd. 1845 ). Utwory te, podobnie jak Pieśni Janusza cechuje użycie ludowa stylizacja i użycie języka potocznego, chociaż nie dorównują pod względem literackim Pieśniom.... Duże uznanie przyniosła mu Pieśń o ziemi naszej (wyd. całości 1843 ) – poetycki cykl opisów ziem polskich odwiedzonych przez Pola, który przyczynił się do znacznego wzrostu zainteresowania rodzimą przyrodą i kulturą wśród społeczeństwa. Prawdopodobnie w tym samym roku rozpoczął pisanie poematu Mohort – historii kresowego rycerza, obrońcy ojczyzny i wiary. Treść wykładów głoszonych przez W. Pola na Uniwersytecie Jagiellońskim została wydana drukiem w 1851 . Kolejne dzieła literackie, odzwierciedlające jego pogłębiające się konserwatywne nastawienie: poemat Wit Stwosz ( 1857 ), trylogia Pamiętniki J. P. Benedykta Winnickiego ( 1853 – 1855 ), dalsze rapsody Mohorta (całość 1855 ), Pacholę hetmańskie ( 1862 ) i in., odznaczają się raczej mniejszą wartością historyczna i literacką. W 1861 r. nakładem Księgarni J. Blaszkowskiego w Warszawie ukazała się Stryjanka opisująca dzieje rodziny Bączalskich. W 1863 r. wydał podręcznik dla kleryków Geografia Ziemi Świętej w dwóch księgach, za który otrzymał Krzyż Kawalerski Orderu św. Grzegorza od papieża Piusa IX . Ostatnie utwory Pola to Legenda o świętym Janie Kantym... ( 1868 ) i Pan starosta Kiślacki ( 1873 ). Zbiorowe wydanie dzieł Pola ukazało się w latach 1875 – 1888 pt. Dzieła wierszem i prozą.
[ edytuj ] Inne publikacje
[ edytuj ] Zobacz też
- Krypta Zasłużonych na Skałce
- Szlak Wincentego Pola przez Beskid Niski
- Izba Pamięci Wincentego Pola w Gdańsku Sobieszewie
- Dworek Wincentego Pola w Lublinie
[ edytuj ] Bibliografia
- Sławomir Augusiewicz, Janusz Jasiński , Tadeusz Oracki , Wybitni Polacy w Królewcu. XV-XX wiek, Olsztyn, Littera, 2005, ISBN 83-89775-04-4
- Zygmunt Górka: Wincenty Pol. W: Wybitni geografowie Uniwersytetu Jagiellońskiego. Kraków: Instytut Geografii Uniwersytetu Jagiellońskiego, 1999, seria: Geografia w Uniwersytecie Jagiellońskim 1849-1999. ISBN 83-911124-3-8 .
- Wincenty Pol. W: Polski Słownik Bibliograficzny. Kraków: 1982-1983.
[ edytuj ] Linki zewnętrzne
hosting tanio sklep z obuwiem pier¶cionki zarêczynowe wesele i ¶lub Psychologia Depresja Nerwica Home Page| Dowgielewicz: Rezygnacja Mauro to zasÅ‚uga dziaÅ‚aÅ„ premiera |
|
Szef Urzędu Komitetu Integracji Europejskiej Mikołaj Dowgielewicz powiedział, że wycofanie się Mario Mauro z ubiegania się o funkcję przewodniczącego PE, to zasługa zarówno "intensywnych działań premiera Tuska", ale także mocnej kandydatury Jerzego Buzka.
|
| Honduras: Obalony prezydent nie może wrócić do kraju |
|
Obalony przed tygodniem przez wojsko prezydent Hondurasu Manuel Zelaya nie otrzyma pozwolenia na lądowanie w kraju, jeśli zdecyduje się na powrót - poinformował w niedzielę rząd tymczasowy Hondurasu.
|
| Polscy fani pożegnali Michaela Jacksona |
|
W Warszawie przy stacji metra Centrum żegnali króla popu jego fani.
|
| Rywal Buzka wycofuje swÄ… kandydaturÄ™ na szefa PE |
|
Włoski eurodeputowany Mario Mauro ogłosił w niedzielę wieczorem w komunikacie dla włoskiej agencji Ansa, że wycofuje swą kandydaturę na stanowisko przewodniczącego Parlamentu Europejskiego.
|
| BMW roztrzaskało się na drzewie. Są 3 ofiary |
|
Trzy osoby zginęły w wypadku samochodowym, do którego doszło w niedzielę wieczorem w miejscowości Lucień k. Gostynina (Mazowieckie) - poinformowała Magdalena Siczek-Zalewska z zespołu prasowego komendy mazowieckiej policji.
|